Elk jaar rond deze tijd stellen ouders zich dezelfde vraag: moet mijn kind wettelijk verplicht een fietshelm dragen op weg naar school? Het antwoord verrast veel mensen en net dat maakt het een belangrijk gesprek waard. Want los van wat de wet precies zegt, tonen de veiligheidscijfers iets wat élke ouder zou moeten weten voor de eerste schoolbel klinkt.
Wat zegt de Belgische wet precies?
Het korte antwoord: in België is een fietshelm op een gewone fiets, ook voor kinderen, wettelijk niet verplicht, maar wordt uiteraard sterk aanbevolen.
De Belgische wegcode legt geen algemene helmplicht op aan fietsers, ongeacht leeftijd. Er is wél één duidelijke uitzondering: op een speed pedelec, een elektrische fiets die tot 45 km/u ondersteuning geeft, is een goedgekeurde fietshelm sinds de invoering van deze voertuigcategorie wettelijk verplicht. Aangezien je pas vanaf 16 jaar met een speed pedelec mag rijden, is dit voor de meeste schoolgaande kinderen minder relevant, maar het toont wel aan dat de wetgever een fietshelm koppelt aan een hoger risico op ernstig letsel.
- Voor de actuele verkeersregels verwijzen we naar FOD Mobiliteit.
- Voor de exacte, actuele bepalingen verwijzen we graag naar de officiële informatie van de Fietsersbond.
Kiezen voor veiligheid, ook zonder wettelijke verplichting
Dat een fietshelm niet wettelijk verplicht is betekent niet dat een fietshelm geen belangrijke bescherming biedt.
Grote internationale studies naar fietsongevallen tonen dat fietshelmgebruik samenhangt met een forse daling van het risico op ernstige hoofdletsels. De Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) communiceert op basis van wetenschappelijk onderzoek over ongeveer 60% minder risico op ernstige hoofdletsels en 71% minder risico op dodelijk hoofdletsel.
Dat zijn geen kleine cijfers.
|
60%
minder kans op ernstig hersenletsel
|
71%
minder kans op dodelijk hersenletsel
|
Bron: Artsen voor Veilig Fietsen / HersenStrijd, via de VSV-campagne "Helm op, Fluo Top"
Precies daarom trekt ook de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) elk najaar aan de alarmbel bij de start van het schooljaar, met de campagne "Helm op, Fluo Top", die honderdduizenden Vlaamse schoolkinderen aanmoedigt om zowel een fietshelm als fluohesje te dragen op de schoolroute. Net op de schoolroute piekt namelijk het aantal fietsongevallen met kinderen, door drukte, haast en soms onervaren verkeersinzicht.
Waarom de cijfers afhangen van de juiste fietshelm
Om die bescherming in de praktijk maximaal te benutten, moet een fietshelm uiteraard goed passen en correct gedragen worden.
Een fietshelm zit goed als hij het voorhoofd, de kruin en het achterhoofd bedekt zonder het zicht te beperken en waterpas op het hoofd staat.
Tip: met deze eenvoudige test merk je snel of de fietshelm goed zit:
Maak de kinriem vast en beweeg je hoofd heen en weer volgens ja & neen beweging. De helm mag daarbij niet los over het hoofd schuiven of naar voren en achteren kantelen.
Niet elke kinderfietshelm scoort daarbij even goed.
Bij aanvullende tests van Test-Aankoop en de Universiteit van Straatsburg bleken verschillende kinderhelmen minder goed te beschermen bij zijdelingse impact dan wenselijk. Net die valbeweging komt bij kinderen heel vaak voor.
De juiste pasvorm is dus minstens even belangrijk als de keuze om überhaupt een fietshelm te dragen.
Tip: Lees het artikel op vrtnws over het dragen van een fietshelm.
Controleer de Europese veiligheidsnorm
Elke fietshelm die in België verkocht wordt, moet minstens het CE-label en de Europese norm EN1080 (voor kinderfietshelmen) of EN1078 (voor volwassenmodellen) dragen. Controleer dat label altijd, ongeacht de prijs.
Een fietshelm die in Europa verkocht wordt, moet aan toepasselijke veiligheidsvereisten voldoen en een CE-markering dragen. Voor fietshelmen is EN1078 een belangrijke Europese norm. Voor bepaalde fietshelmen voor jonge kinderen bestaat daarnaast EN1080, met specifieke eisen om risico op verstrikking te beperken.
Is een duurdere kinderfietshelm automatisch ook veiliger?
Nee. Prijs kan ook afhangen van gewicht, ventilatie, design, materialen, afwerking en extra functies. Norm, pasvorm en onafhankelijke testresultaten zijn belangrijker indicatoren.
| Meer weten over waar je nog op moet letten bij de aankoop van een kwaliteitsvolle fietshelm? Bekijk dan ook onze aankoopchecklist voor een fietshelm |
BesluitSteeds meer fietsers dragen vrijwillig een fietshelm, ook zonder wettelijke verplichting. In Brussel doet ondertussen ruim 7 op de 10 fietsers dat al. Wie voor zijn kind een fietshelm kiest, is dus allesbehalve een uitzondering.
|
Fietshelmen op maat van kinderen: bekijk de Spica-reeks van Swivvle
Over de auteur
Lien Degrauwe is de oprichter en bezieler van Swivvle. Als jonge moeder vond ze geen fietshelm die veiligheid, zichtbaarheid en stijl combineerde, dus ontwikkelde ze er zelf een, met reflectie ingebouwd. Vanuit Wevelgem werd ze in 2025 uitgeroepen tot Meest Beloftevolle Vrouwelijke Ondernemer van Vlaanderen.
